SuldalFoto.no

Kva er det då som gjer at mangfaldet vert redusert i slikt tempo? Det er mange årsaker som auka drivhuseffekt, øydelegging eller forandring av naturlege leveområde, og innføring av nye artar. Det er menneske som står for alle desse forandringane. Regulering av vassdrag, utbygging av vegar og parkeringsplassar, bygging av hyttefelt, drenering av dammar og myrer, og flatehogst i stor skala er alle eksempel på forandringar av leveområde for arter som kan verta trua.

            I Suldal har me mye variert skog som gir eit rikt mangfald av arter. Her finn me ein god bestand av kvitryggspetten som på Vestlandet har sin siste rest av levedyktig bestand i heile Europa. Truleg er det ein stad mellom 500 og 1000 par frå Rogaland og opp til Sør-Trøndelag. På Austlandet har denne arten forsvunne nesten heilt i løpet av dei siste femti åra. Kvitryggspetten lever gjennom heile året for det meste av insektlarver den finn i daudt trevirke. Den treng derfor store areal og god tilgang på daude trær, noe som fort blir mangelvare når skogbruket blir intensivt drevet. Skogbruket er derfor den største trusselen for kvitryggspetten.

 

Heldigvis er delar av Vestlandsskogane nokså utilgjengeleg for maskinar, men skogbruket satsar hardt på å skifte ut både lauvtre og furutre med gran. Meir enn 15% av Vestlandets skogareal er allereie dekt av gran, noe som gir eit redusert mangfald av artar. Grana vert planta så tett at tilgangen til lys blir for dårleg for normal plantevariasjon, og fleire insekt- og fugleartar blir fortrengt. Barnålene gir dessutan eit surare jordsmonn, og ved hogst i bratt terreng kan mye av jordsmonnet bli vaska bort av store nedbørsmengder.

Innføring av nya artar er og ein stor trussel for det biologiske mangfaldet. Me kjenner til eksempel som mink, kongekrabbe og iberiasneglen. Desse artane har ikkje naturlege fiendar i det norske økosystemet, og vil derfor formeire seg fort og utkonkurrere dei naturlege artane. Minken har nå vore her i meir enn hundre år, og ved kysten har han utrydda mange sjøfuglkoloniar på holmar og skjer. Kongekrabbe og iberiasneglen er nokså nye i faunaen vår, men har allereie gjort stor skade der dei har etablert seg.

Det er strenge reglar i Norge for innføring av nye arter til eit område, og det er til eksempel ikkje lenger lov å flytte aure frå eit vassdrag til eit anna vassdrag der det ikkje er aure i frå før. Det er då litt merkeleg og sjølvmotseiande at skogbruket skal få lov til å plante gran i store områder på vestlandet der grana ikkje høyrer naturleg heime. I tillegg vert grana planta så tett at det berre er lys nok for noen få moseartar i litt eldre granskog. Det biologiske mangfaldet vert såleis redusert til mest ingen ting der grana vert planta. At gran vil binda meir CO₂-utslepp, kan ikkje brukast som forsvarleg argument for å auke granplantinga til 20% langs kysten. Då vil me bryta avtalar me allereie har inngått om å stansa tapet av det biologiske mangfaldet. CO₂-utsleppa er me nøydt til å redusera på andre måtar.